Zachowanie posturalne
Zachowanie posturalne jest połączeniem zachowania wrodzonego i nabytego.
Wrodzone zachowania posturalne — wynikające między innymi z popędów, instynktów i potrzeb — są konsekwencją posturalnych odruchów bezwarunkowych.
Nabyte zachowania posturalne, czyli zachowania wyuczone i zgodne ze wzorcami społeczno-kulturowymi, są konsekwencją posturalnych odruchów warunkowych kształtowanych przez uczenie posturalne i Posturalne Oddziaływanie Neurofizjologiczne.
Dziecko pozbawione środowiska społeczno-kulturowego nie nauczy się samo z siebie spionizowanej postawy zgodnej z przyjętym wzorcem. Podobnie nie nauczy się języka etnicznego, choć ma wrodzone predyspozycje do opanowania każdego języka. Różnica między umiejętnością posturalną a lingwistyczną dotyczy jednak świadomości: nauka języka wymaga świadomego udziału dziecka, natomiast do wyuczenia reakcji posturalnych wiedza i świadoma kontrola nie muszą być konieczne.
Świadomość nie jest jedyną drogą
Model badawczy metod rekomendowanych przez SOSORT opiera się — w mojej ocenie — na założeniu, że zmiana nawyku posturalnego wymaga świadomości. Jednocześnie przyjmuje się, że świadomość jest własnością mózgu i wyłania się niezależnie od środowiska społeczno-kulturowego.
Badania nad językiem przeczą tak prostemu ujęciu. Do wyłonienia się świadomości z dynamiki mózgu nowo narodzonego dziecka niezbędne jest środowisko społeczno-kulturowe.
Mój autorski model teoretyczny i badawczy zakłada natomiast, że bezpośrednie oddziaływanie prowadzące do pojawienia się lub zmiany nawyku posturalnego nie opiera się przede wszystkim na świadomości. Opiera się na wyuczalnych, nieświadomych reakcjach mózgu.
W praktyce dziecko ćwiczące metodami FITS, Schroth lub innymi metodami rekomendowanymi przez SOSORT musi świadomie kontrolować zadania prowadzące do uzyskania tak zwanej pozycji skorygowanej. Pozycja ta ma odzwierciedlać bardziej symetryczny rozkład napięć mięśni posturalnych zgodny z wymaganiami środowiska.
W Posturalnym Oddziaływaniu Neurofizjologicznym dziecko nie musi natomiast świadomie rozpoznawać rozkładu napięć mięśni posturalnych już na wczesnym etapie powstawania reakcji, które — zgodnie z hipotezą badawczą — mogą przekształcać się w nawyk.
Nabywanie umiejętności przekształcania posturalnych odruchów bezwarunkowych w posturalne odruchy warunkowe jest funkcją czasu i liczby powtórzeń danego ćwiczenia. Nie chodzi więc tylko o poprawne wykonanie ruchu na polecenie, lecz o stworzenie reakcji, która może z czasem działać bez stałego udziału świadomości.
W trzeciej części rozwijam problem przewidywalności zachowań posturalnych i roli warunkowania.
