Metody FITS i SCHROTH stanowią przeważającą większość metod wykorzystywanych w placówkach leczniczych w Polsce w zakresie zachowawczego leczenia skolioz. Dlatego w blogu będziemy m.in. opisywać metodologię badań metody FITS i SCHROTH, czyli jaki jest stopień ich naukowości oraz ich związek z rekomendacjami SOSORT. Temat ten jest problemem niszowym; nie jest przedmiotem zainteresowania ani fizjoterapeutów, ani lekarzy, instytucji, tym bardziej rodziców dzieci ze skoliozą.
Blog poświęcony będzie również tematyce mojej koncepcji leczenia skolioz MRCST, którą buduję od 25 lat, a także koncepcji Oddziaływania Neurobiologicznego jako dopełnienia tzw. leczenia zachowawczego skolioz.
Pojawią się także inne tematy.
SOSORT – prywatne stowarzyszenie badaczy promujące metody zachowawczego leczenia skolioz – od 2011 roku rekomenduje metody fizjoterapeutyczne: FITS, SCHROTH, SEAS, BSPT, Dobomed, Lyońska, Side Shift, które nie spełniają kryteriów naukowości.
Zazwyczaj:
- fizjoterapeuta utożsamia rekomendacje ekspertów z rzetelnymi badaniami metod.
- rodzic dziecka ze skoliozą utożsamia rekomendacje ekspertów z rzetelnymi badaniami metod.
Rekomendacje metody to nie to samo co rzetelne badanie kliniczne metody.
Na podstawie rekomendacji SOSORT fizjoterapeuci podejmują się odpłatnego uczestnictwa w kursach szkoleniowych metod rekomendowanych, zaś rodzice dzieci ze skoliozą są przekonani, że przekazanie dziecka w ręce fizjoterapeuty, który ukończył kurs metody rekomendowanej przez SOSORT, jest gwarancją zastosowania przez dziecko rzetelnie przebadanej procedury medycznej.
Śledząc blog dowiemy się, dlaczego metody rekomendowane przez SOSORT: FITS, SCHROTH to nierzetelnie przebadane metody.
Medyczna procedura badania metod FITS, SCHROTH została złamana na wiele sposobów, a w konsekwencji nie wiadomo, co z tych badań wynika, choć autorzy wyciągnęli na ich podstawie jednoznaczne, korzystne dla siebie wnioski.
Od dłuższego czasu na arenie międzynarodowej pojawiają się debaty ekspertów, których przedmiotem jest kwestia demarkacji oddziaływań na organizm człowieka: co nazywać leczeniem, a co procesem leczniczym nie jest. Otóż jedynie rzetelnie przeprowadzone badania kliniczne, poddane najsurowszym kryteriom oceny, mogą stanowić podstawę do nazywania oddziaływań na organizm człowieka procedurą (metodą) medyczną. Samo badanie koncepcji leczniczej nie jest wystarczającym warunkiem uznania jej za leczenie. Istotny tutaj jest również sposób badania metody: w jaki sposób autor udowodnia swoje hipotezy badawcze. Mogą być one hipotetycznie prawdziwe, lecz wadliwy sposób badania metody leczniczej uniemożliwia przekształcenie hipotezy badawczej w twierdzenie naukowe (prawa nauki). Takie metody maja wówczas status koncepcji, pomysłów, domniemań, lecz nie mogą być nazywane metodami leczniczymi (np. problem homeopatii). Takie niezbadane lub nie potwierdzone badaniami metody powinny mieć w nazwie termin: ‘koncepcja’, ‘pomysł’, ‘domniemanie’. W tym względzie istnieje jednak duża dowolność.
Nie przesądzam tego, czy koncepcje FITS czy Schroth są metodami medycznymi. Nikt (czyli włącznie z ekspertami) nie powinien tego przesądzać. Jedynie rzetelna konstrukcja badań tych metod może uprawomocnić ich naukowość. Wskazuję jednak, że badania metod FITS czy Schroth (ale również innych koncepcji rekomendowanych przez SOSORT) obarczone są tak dużą ilością wad, że fakt ten stanowi podstawę do usytuowania ich na poziomie np. homeopatii, która również nie może znaleźć wiarygodnych mechanizmów badania.
Metody rekomendowane przez SOSORT są źle zaprojektowane pod kątem naukowym i nie powinno się ich uznawać za METOD NAUKOWE. To wciąż koncepcje.
Kiedy rodzic dziecka ze skoliozą wybiera metody rekomendowane przez SOSORT: np. FITS czy Schroth, powinien być świadomy, że korzysta w istocie - w kontekście badawczym (metodologicznym) - z metody w niczym nie różniącej się od innych koncepcji (metod niezbadanych), np. koncepcji Skol-as autorstwa Pana Andrzeja Stolarza, który skrupulatnie przez lata budował swój system wraz z prof. Andrzejem Suchanowskim, lecz nie nazywa jej metodą. Koncepcja Skol-as, podobnie jak koncepcje FITS, SCHROTH wspierają się na zjawiskach już przebadanych (EBM), lecz suma zjawisk przebadanych w danej metodzie nie jest metodą rzetelnie przebadaną klinicznie.
Medycyna opiera się przede wszystkim na twardych dowodach naukowych, a nie na autorytecie również umożliwiającym marketing danej koncepcji medycznej, która dzięki rekomendacjom badaczy uzyskuje status koncepcji budzącej zaufanie.
Rzetelne badania metody medycznej stanowią wrota do jej upowszechniania i wdrożenia w system opieki zdrowotnej, ale niestety rekomendacje bez rzetelnych badań stanowią podobne wrota.
Metody rekomendowane przez SOSORT: FITS, SCHROTH nie spełniają podstawowych kryteriów naukowości; metody te wspierają się naukowo jedynie na rekomendacjach ekspertów SOSORT. Badacze SOSORT mają tego świadomość, dlatego metody, które sami rekomendują (ale też metody, których sami są autormi), nazwano PSSE (Physiotherapeutic-Specific Scoliosis Exercises).
Co znaczy termin specific w nazwie PSSE?
Termin PSSE nie jest synonimiczny z terminem metody spełniające kryteria nauk medycznych.
Termin PSSE jest synonimiczny z terminem metody spełniające kryteria SOSORT do udzielenia rekomendacji przez SOSORT.
Cel badań medycznych: Badania medyczne umożliwiają odróżnienie lepszych lub gorszych domniemań o organizmie od wiedzy realnej o organizmie. Ta możliwość tkwi w naturze świata przyrody, w tym w naturze organizmu; w obrębie zjawisk biologicznych istnieją regularności, które nauka (w tym medycyna) odkrywa. Odkrycie tych regularności (wyłącznie na podstawie rzetelnych badań!) pozwala lekarzowi przyjąć pacjenta i na podstawie objawów dopasować jednostkę chorobową a potem zastosować procedurę leczniczą, która wcześniej była badana (sprawdzona) klinicznie. Gdyby w organizmie ludzkim nie istniały regularności, medycyna straciłaby sens.
Można opierać się na wiedzy ekspertów, lecz czemu badania kliniczne metod są koniczne? Bo to one, a nie opinie (rekomendacje) istotnie poszerzają i pogłębiają wiedzę o organizmie ludzkim. Gdyby medycyna opierała się tylko na rekomendacjach (opiniach), nie poszerzałaby swoich zasobów. A robi to z zawrotną prędkością tylko dzięki rzetelnym badaniom klinicznym.
Wyobraźmy sobie sytuację: kupujemy nowy samochód, który nie przeszedł rzetelnych badań konstrukcyjnych (lecz jednak jakieś przeszedł w trakcie jego budowy), ale jego powstanie i rekomendacja zakupu opiera się jedynie na opini eksperta do spraw konstrukcji samochodów. Czy fizjoterapeuta lub rodzic dziecka ze skoliozą woziliby takim samochodem dziecko do szkoły? A jeżeli taka konstrukcja badań miałaby dotyczyć samolotów? Lataliby takimi samolotami? A jednak fizjoterapeuci czy rodzice dzieci ze skoliozą wybierają metody rekomendowane o nieznanej jakości dużo częściej niż inne metody. Większość ich decyzji jest motywowana rekomendacjami SOSORT oraz machiną medialną (głównie internet). Otóż tam, gdzie mamy do czynienia z nauką, zbędne są rekomendacje. Metoda medyczna rzetelnie przebadana broni się sama jakością jej badań.
Przeprowadzono tysiące badań, których przedmiotem była skolioza. Jedna z opinii profesorów ortopedii po mojej prezentacji na jednej z polskich uczelni brzmiała druzgocąco: badania te nie wniosły nic do nauki…
Przeprowadzono kilkanaście badań metod zachowawczego leczenia skolioz. Moja opinia jako metodologa brzmi: badania te nie wniosły nic istotnego do nauki…
Niestety fizjoterapeuty zazwyczaj nie interesuje to, co w fizjoterapii jest udowodnioną nauką (science), a co sprytnie opakowanym biznesem szkoleniowym; skoro metoda jest rekomendowana przez ekspertów SOSORT rodzi się (naiwnie lub naturalnie) przeświadczenie fizjoterapeuty, że metoda rekomendowana opiera się na rzetelnych badaniach.
Fizjoterapeuta zobowiązuje się do działania zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, czyli z wiedzą rzetelnie przebadanych procedur badawczych. Jednocześnie nie ma takiego prawa, by organizacje czy prywatne stowarzyszenia badaczy - takie jak SOSORT - rekomendowały tylko metody rzetelnie przebadane. W tym względzie obowiązuje duża dowolność; ekspert może skorzystać z możliwości rekomendacji godząc w etos naukowca lub go respektować i rekomendować metody spełniające wysokie standardy metodologiczne. To punkt wyjścia próby odpowiedzi na pytanie: dlaczego same rekomendacje metod o niskiej wiarygodności medycznej ( FITS, SCHROTH, SEAS, BSPT, Dobomed, metoda Lyońska, metoda Side Shift) mogą być również bezproblemowo wykorzystywane jako metoda marketingowa.
Oświadczenie o konflikcie interesów Autor oświadcza, że nie ma żadnych konfliktów interesów. Jako metodolog ocenia stan wiedzy medycznej z perspektywy naukowości metod rekomendowanych przez SOSORT.
