Metoda [df.] jest to taki uporządkowany sposób postępowania badacza, który gwarantuje powtarzalność wyników badań, ze względu na określony cel poznawczy.
Zanim metody Schroth, SEAS, FITS (oraz inne metody PSSE) zaczęły być rekomendowane przez SOSORT i dzięki czemu zyskały status uznanych na arenie międzynarodowej (a więc nie tylko lokalnie) musiały przejść badania.
Oficjalne rekomendacje SOSORT (Międzynarodowego Towarzystwa Ortopedycznego i Rehabilitacyjnego Leczenia Skolioz) metod Schroth, SEAS, FITS (oraz innych metody PSSE) zaczynają się od roku 2011 roku. Sam SOSORT założyła grupka uczonych w roku 2005.
W gronie założycieli znaleźli się m.in. Jean-Claude De Mauroy, Theodoros Grivas, Tomasz Kotwicki (Polska), Toru Maruyama, Stefano Negrini, Manuel Rigo, Joe O'Brien oraz Hans-Rudolf Weiss. Oficjalne źródła towarzystwa SOSORT nie podają wprost jednej, publicznie dostępnej liczby reprezentującej dokładny, aktualny stan wszystkich członków. Stowarzyszenie ma charakter zamknięty i elitarny dla lekarzy oraz fizjoterapeutów.
Warto dodać, że autorzy metod rekomendowanych przez SOSORT stanowią filar tej organizacji. Zarówno wśród ogółu członków, jak i w ścisłym Komitecie Naukowym SOSORT, zasiadają licencjonowani instruktorzy oraz praktycy 7 kluczowych metod rekomendowanych w oficjalnych wytycznych towarzystwa:
- Metoda Schroth (oraz ISST / Asklepios): W strukturach SOSORT od lat aktywnie działają czołowi instruktorzy tej niemieckiej metody (np. Nikola Jevtić czy dr Axel Hennes), którzy szkolą terapeutów na całym świecie.
- Metoda Barcelona Scoliosis Physical Therapy School (BSPTS): Stworzona przez dr. Manuela Rigo, który jest jednym z założycieli i byłym prezydentem SOSORT. Wielu członków organizacji to certyfikowani przez niego nauczyciele BSPTS.
- Metoda SEAS (Scientific Exercises Approach to Scoliosis): Włoska metoda reprezentowana w SOSORT przez jej twórców i kluczowych badaczy, takich jak prof. Stefano Negrini (również były prezydent towarzystwa) oraz dr Michele Romano.
- Metoda FITS (Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz): Polska metoda rekomendowana przez SOSORT. Jej współtwórcy, dr n. med. Marianna Białek oraz mgr Andrzej M'hango, są aktywnymi członkami towarzystwa.
- Metoda Dobomed: Kolejna uznana polska metoda, wprowadzona do kanonu SOSORT przez nieżyjącą już prof. dr hab. n. med. Alicję Podgórską. Jej następcy i kontynuatorzy stale uczestniczą w pracach organizacji.
- Metody Side-Shift (Wielka Brytania) oraz Lyon (Francja): Ich przedstawiciele (m.in. dr Jean-Claude de Mauroy) od dekad współtworzą consensus naukowy SOSORT dotyczący fizjoterapii i gorsetowania.
Misją SOSORT-u jest promowanie opartego na dowodach naukowych (EBM) zachowawczego, czyli nieoperacyjnego, leczenia skolioz i wad postawy kręgosłupa. Promocja ta wspiera się na wizerunku badaczy, którzy swoją rekomendacją nadaje metodzie status naukowy, niezależnie od tego czy badanie metody spełniło wymogi metodologiczne. Warto zaznaczyć, że SOSORT rekomenduje metody samych członków SOSORTU, których naukowość metod sam ocenia (niezależnie od innych ośrodków oceniających) według własnych kryteriów naukowości demarkacji metod badawczych.
W konsekwencji od 2011 roku, czyli od momentu rozpoczęcia rekomendacji metod PSSE przeważająca większość decyzji rodziców dotyczących leczenia skolioz ich dzieci jest motywowana terminami powszechnie pojawiającymi się w przestrzeni publicznej (głównie internet, AI): “rzetelne metody leczenia skolioz” , “polecane metody leczenia skolioz”, “uznane metody leczenia skolioz”, “rekomendowane metody leczenia skolioz”, “specyficzne metody leczenia skolioz”.
Terminy te nacelowane są na wytworzenie wyobrażenia u rodziców dzieci ze skoliozą, że lecząc skoliozę tymi metodami mają do czynienia z czymś naukowo przebadanym, naukowo wartościowym. W istocie metody specyficznę są potwierdzone jedynie opinią badaczy SOSORT, choć są pozbawione dowodów naukowych.
W przeglądarce internetowej wystarczy wpisać hasła: ‘leczenie skolioz’ lub ‘leczenie skoliozy’, aby wyświetliła się w pierwszej kolejności Informacja AI o metodach leczenia skoliozy:
“Metody leczenia: Specyficzna fizjoterapia (PSSE – Physio-Scoliosis Specific Exercises):
- Opiera się na czynnej trójpłaszczyznowej autokorekcji postawy ciała oraz nauce prawidłowych wzorców w życiu codziennym.
- Najpopularniejsze metody to m.in. Schroth, FITS, DoboMed, SEAS czy BSPTS.”
Przeglądarka Google, 10.24.2026, godz. 11.20.
Badania metod specyficznych nadały terminowi ‘czynna autokorekcja postawy ciała’ status medyczny, co oznacza również, że w strukturę leczenia skoliozy uwikłana jest świadomość pacjenta. Tym sposobem z zakresu metod specyficznych wyeliminowano metody opierające się na ruchu biernym. Ten zabieg niesie ze sobą niebezpieczne spekulacje dotyczące rozumienia procesów świadomych i nieświadomych mózgu oraz problem wartości ruchu, co jest przedmiotem pedagogiki.
Na marginesie, czy SOSORT umie wskazać na fizjoterapię niespecyficzną leczenia skolioz? Czy fizjoterapia akademicka, która wyklucza z fizjoterapii skolioz czynną autokorekcję postawy ciała jest fizjoterapią niespecyficzną? Czy każda fizjoterapia jest fizjoterapią specyficzną jeżeli tylko uwzględnia rekomendacje SOSORT?
Pod hasłem ‘metody leczenia skolioz’ w wyszukiwarce Google czytelnik otrzymuje informację o leczeniu zachowawczym przez specjalistyczną fizjoterapię wraz z wymienionymi nazwami metod rekomendowanych. Czemu ma więc służyć wiedza akademicka w zakresie leczenia skolioz, skoro wiedza ta jest pozbawiona rekomendacji?
Terminy “rzetelne metody leczenia skolioz” , “polecane metody leczenia skolioz”, “uznane metody leczenia skolioz”, “rekomendowane metody leczenia skolioz”, “specyficzne metody leczenia skolioz” to terminy wielokrotnie używane na stronach internetowych przez placówki medyczne czy przez fizjoterapeutów, którzy ukończyli szkolenia metod rekomendowanych. Fizjoterapeuta jest aktywnym reprezentantem rekomendacji SOSORT nawet wtedy, kiedy nie wie, że to, co wspiera nie jest wiedzą rzetelnie zbadaną.
Przypomnijmy: by spełnić wymóg EBM należy metodę zbadać według surowych kryteriów oceny w kontekście ‘czystej naukowości’, która musi pozostać poza wszelkimi spekulacjami. Takim kryteriom musiało sprostać wiele innych metod medycznych, w tym metody operacyjne, farmakologiczne, fizykalne, gorsetowanie.
Czy w obrębie metod rekomendowanych przez SOSORT mamy do czynienia z tzw. ‘świętymi krowami”? Metody Schroth, SEAS, FITS (oraz inne metody PSSE) zostały uznane jako tzw. specyficzne metody fizjoterapeutyczne w leczeniu skolioz (PSSE – Physiotherapy Scoliosis Specific Exercises) właśnie dzięki mało wartościowym badaniom oraz rekomendacjom tych metod w oparciu o wyniki tych badań. W konsekwencji inne metody zachowawczego leczenia skolioz jak np. metoda Skol-as nie jest zaliczana do PSSE przez SOSORT. Czy z perspektywy EBM metody PSSE różnią się od innych metod np. metody Skol-as? Nie. Jednak konsekwencje całego systemu rekomendacji SOSORT są dramatyczne dla metod nie będących PSSE, czyli metod niezbadanych przez SOSORT i nie rekomendowanych przez SOSORT.
Już na początku XX wieku trwały burzliwe dyskusje metodologów, których przedmiotem było badanie pawomocności metod medycznych. W konsekwencji powstała hierarchia dowodów naukowych, czyli piramida EBM.
Kluczowym kryterium oceny dowodów w EBM jest ich wiarygodność. Im wyżej w hierarchii znajduje się badanie danej metody medycznej, tym mniejsze ryzyko błędu badania (tzw. bias) i tym silniejsze kryterium dowodowe:
- Przeglądy systematyczne i metaanalizy – najwyższa jakość; podsumowanie wielu badań na ten sam temat.
- Randomizowane badania kontrolowane (RCT) – badania z losowym podziałem pacjentów na grupy (np. metoda Fits vs. brak interwencji).
- Badania kohortowe – obserwacja grup ludzi w czasie.
- Badania kliniczno-kontrolne – porównywanie osób chorych ze zdrowymi.
- Opisy serii przypadków i pojedynczych przypadków.
- Opinie ekspertów i badania na zwierzętach / in vitro – najniższa wartość dowodowa w podejmowaniu decyzji przy pacjencie.
