W behawioryzmie Watsona i Skinnera kluczowym terminem jest zachowanie — *behavior*. Sprowadza się ono do czasoprzestrzennego postępowania w sekwencji, w której określony bodziec z bezpośredniego środowiska przyrodniczego lub społecznego wywołuje określoną reakcję organizmu.
Posturalne Oddziaływanie Neurofizjologiczne w środowisku opiera się na podwójnym warunkowaniu. Wyuczony bodziec środowiskowy wywołuje reakcje w mózgu lub psychice. Ich mierzalną konsekwencją jest reakcja organizmu, która sama staje się bodźcem wtórnej reakcji Neurofizjologii Posturalnej.
Czy zachowanie zwierzęcia wyjaśnia zachowanie człowieka?
Reaktywne lub celowe zachowanie w modelu bodziec–reakcja jest — według Watsona i Skinnera — wspólne dla zwierząt i ludzi. Od czasów Pawłowa w psychologii utrwaliła się skłonność do przenoszenia wyników badań zachowania zwierząt na człowieka. Tymczasem wrodzone struktury i predyspozycje człowieka istotnie różnią się od predyspozycji szczura, psa czy małpy.
Skinner twierdził, że podstawowe procesy nadające zachowaniu werbalnemu specyficzny charakter są dobrze poznane, a metody badania zachowania zwierząt można bez większych zmian zastosować do człowieka. Noam Chomsky zakwestionował logiczne, metodologiczne i merytoryczne podstawy tej konkluzji w recenzji *Verbal Behavior*.
Psychologiczny spór wokół behawioryzmu i neobehawioryzmu prowadzi do niejasności co do tego, co właściwie doktryna ta twierdzi, a czemu zaprzecza.
Czarna skrzynka i granice modelu
Skinner uznawał psychologię za naukę o obserwowanym zachowaniu w układzie bodziec–reakcja. Brał w nawias umysł, świadomość, system wartości i wolną wolę. Organizm traktował jak „czarną skrzynkę” posiadającą wejście — bodziec — oraz wyjście, czyli reakcję.
Inni psychologowie definiowali jednak psychologię jako naukę o umyśle i zachowaniu, co podważa rygorystyczne założenia Skinnera. Nie można jednocześnie zaprzeczać istnieniu umysłu i czynić go przedmiotem badań.
Zachowania człowieka nie da się w pełni przewidzieć. Nie zawsze wiadomo, czy jest ono warunkowane odruchem bezwarunkowym, psychicznym odruchem warunkowym, czy wolitywnym działaniem umysłu. Behawioryzm bada zachowania wywołane bodźcami środowiskowymi, nie zaś zachowania posturalne organizmu warunkowane bodźcami z jego wnętrza.
U psa Pawłowa i szczura Skinnera — w warunkach eksperymentu przekształcającego odruchy bezwarunkowe w warunkowe — zachowanie można przewidywać. Zachowanie człowieka nie jest jednak konieczne; pozostaje przygodne i może wynikać z wielu różnych poziomów działania.
Behawioryzm posturalny
Przedmiotem behawioryzmu posturalnego jest indywidualne zachowanie organizmu w mechanizmie bodziec–reakcja, rozpatrywane w kontekście popędów, instynktów i potrzeb.
W klasycznym behawioryzmie bodziec z bezpośredniego środowiska przyrodniczego lub kulturowego wywołuje reakcję organizmu. W behawioryzmie posturalnym ta reakcja sama staje się kolejnym bodźcem, który uruchamia wtórną reakcję w organizmie.
Behawioryzm bierze w nawias świadomość i umysł, dlatego był kwalifikowany jako nauka przyrodnicza. Analogicznie behawioryzm posturalny bierze w nawias podświadomość i Neurofizjologię Posturalną, a przedmiotem badania czyni obserwowalne zachowanie posturalne.
Koncepcje te redukują Neurofizjologię Posturalną do biologii, pomijając kulturę duchową i częściowo środowisko społeczne. Nabyty wzorzec posturalny pozostaje jednak zgodny ze wzorcem społeczno-kulturowym. Badanie PON, odruchów Neurofizjologii Posturalnej i ich mierzalnych skutków wyznacza zatem biologiczny obszar proponowanej przeze mnie nauki.
W drugiej części odnoszę ten spór bezpośrednio do problemu tożsamości fizjoterapii skolioz.
