Fizjoterapia skolioz ma problem z własną tożsamością: nie rozstrzyga, czy należy do nauk przyrodniczych, czy humanistycznych. W dużym zakresie korzysta z wyników psychologii, a zarazem utożsamia procesy psychiczne z neurofizjologicznymi.
Metodologicznie trzeba te procesy odróżniać. Pierwsze są subiektywne i nie mają bezpośrednio mierzalnej postaci fizycznej, drugie można obserwować jako procesy biologiczne. Nie da się stworzyć w pełni obiektywnego modelu badania zachowawczego leczenia skolioz, jeżeli jego podstawowym bodźcem jest świadomość, a równocześnie nie wyjaśnia się, czym ona jest. Sama deklaracja, że proces psychiczny jest tym samym co proces fizyczny mózgu, nie rozwiązuje problemu.
Co jest przedmiotem fizjoterapii skolioz?
Jeśli fizjoterapia nie dystansuje się od świadomości, nie zajmuje się wyłącznie biologicznym organizmem człowieka. Jeżeli nie bierze w nawias psychiki i woli, nie może należeć wyłącznie do nauk przyrodniczych. Wówczas trudno stworzyć model badawczy umożliwiający przewidywanie wyników metod zachowawczego leczenia skolioz.
Eksperyment Pawłowa obiektywnie wykazał możliwość zastąpienia bodźca bezwarunkowego, czyli pokarmu, bodźcem warunkowym — dźwiękiem — przy zachowaniu tej samej reakcji: wydzielania śliny. Proces ten został zakwalifikowany jako uczenie się.
Edward Thorndike podkreślał rolę kar i nagród. Uczenie miało polegać na tworzeniu związków między procesami sensorycznymi, czyli bodźcem, a motorycznymi, zaś motywacja miała wpływać na nawyki zachowania.
Odkrycia Pawłowa, Watsona, Skinnera i Thorndike’a wyznaczyły kierunek tak zwanej psychologii obiektywnej. Jej podstawowa teza mówi, że psychologia powinna zajmować się tym, co można zmysłowo obserwować i badać.
Empiryzm bez wyjaśnienia przyczyny
Skinner uważał własną pracę za przykład systematycznego empiryzmu funkcjonującego bez rozbudowanych wywodów teoretycznych. Analizowanie przyczyn zachowania kwalifikował jako „fikcję wyjaśniającą”. Ten rys jest nadal obecny w części badań psychologicznych: powstaje wiele teorii szczegółowych, formułowanych na potrzeby pojedynczych problemów, ale brakuje teorii fundamentalnej.
Odkrycia dotyczące uczenia zwierząt, a więc warunkowania i tresury, wyznaczyły kierunek badań psychologii zwierzęcia oraz biologicznej strony człowieka. Nie można jednak bez dodatkowego uzasadnienia rozciągać ich na cały zakres ludzkiego działania.
Wrodzona Neurofizjologia Posturalna
Do wrodzonych struktur Neurofizjologii Posturalnej zaliczam między innymi popędy, instynkty, posturalne odruchy bezwarunkowe i podświadomy intelekt posturalny. Struktury te wyznaczają predyspozycje, którymi dysponuje dojrzała Neurofizjologia Posturalna.
Właśnie dlatego model terapii powinien jasno wskazać, czy bada biologiczny mechanizm odruchu, świadomą decyzję pacjenta, czy wzajemne oddziaływanie obu poziomów. Bez tego nie da się uczciwie mówić o zdolności przewidywania wyniku.
Problem predykcji rozwijam również w artykule o zdolności przewidywania efektu terapii skoliozy, a podstawy warunkowania opisuję w tekście o Pawłowie i Skinnerze.
