Zdolność predykcyjna (predictive power) to absolutne kryterium demarkacji, które odróżnia naukę od nienaukowej narracji czy opisu literackiego.
Jeśli model badawczy nie pozwala na prognozowanie wyników w analogicznych warunkach, to z perspektywy metodologicznej nie mamy do czynienia z teorią naukową, lecz z retrospektywną racjonalizacją chaosu.
W omawianych badaniach nad metodą FITS (jak i pokrewnymi metodami rekomendowanymi przez SOSORT) ten brak zdolności predykcyjnej objawia się w kilku kluczowych punktach:
- Brak możliwości ekstrapolacji: Na podstawie opublikowanych danych nie da się przewidzieć, jak zachowa się kręgosłup kolejnego, losowego pacjenta o parametrach X, Y, Z. Skoro nie wiemy, jaki czynnik zadecydował o sukcesie (czy ‘specyficzne ćwiczenie’, czy tysiąc zmiennych zakłócających w życiu codziennym), model ma zerową wartość prognostyczną. Z tym problemem musi się mierzyć fizjoterapeuta, który skończył szkolenie metody FITS, Shroth, czy innej metody rekomendowanej przez SOSORT, nawet jeżeli o tym nie wie.
- Problem indukcji (czarny łabędź): Badacze wyciągają ogólne wnioski z niemożliwej do metodologicznego zweryfikowania próby. Z faktu, że u grupy dzieci, które „coś ćwiczyły”, odnotowano mniejszą progresję niż u dzieci, o których „nic nie wiemy”, nie wynika żadna powtarzalna reguła. Kiedy widzę czarnego kruka po raz pierwszy, drugi i trzeci, mam przekonanie, że za czwartym razem zobaczę również czarnego kruka, gdyż mój wniosek ogólny z trzech wcześniejszych obserwacji doprowadził mnie do tego. To błąd metodologiczny. Aby takie wnioskowanie mogło być uznane, musi być oparte na bardzo dużej ilości obserwacji prowadzących do zdań ogólnych umożliwających zachodzenie nie prawdy lecz prawdopodobieństwa jakiegoś zdarzenia.
Warto odnotować, że empiryczne zdania ogólne stwierdzają zachodzenie relacji zewnętrznej między pewnymi faktami. Tym samym prawo empiryczne stwierdza współwystępowanie faktów pewnego typu. Takim zdaniom z dużym kwantyfikatorem (hipotezą) przysługuje ogólność przypadkowa, a nie ogólność istotna.
W tym kontekście warto też dodać, że znaczenie pojęcia empirycznego to tyle, co treść pojęcia, stanowiąca wynik abstrakcji czasoprzestrzennych cech faktu świata realnego. Proces abstrakcji w nauce umożliwiają badania empiryczne. Dzięki nim badacz odkrywa fizyczny świat realny, w jakim żyje człowiek. Badacze odkryli, że Ziemia jest okrągła a nie płaska, że Ziemia kręci się po elipsie wokół Słońca, a nie odwrotnie. Dlatego wynik rzetelnie skonstruowanych badań empirycznych, tym bardziej badań medycznych, jest istotny; badania umożliwiają rozpoznawanie realnej rzeczywistości. Z perspektywy zdrowia jest istotne rozpoznanie praw biologicznych dzięki rzetelnie przeprowadzonym badanim empirycznych, które udowodniają zachodzenie pewnych regularności w organizmie, i które jednocześnie stanowią o rzeczywistości ludzkiego organizmu. Analiza strukturalna znaczeń jest możliwa w obrębie języka przedmiotowego danej dyscypliny naukowej, zaś niemożliwa w obrębie języka potocznego. Niezauważonym problemem w fizjoterapii skolioz jest to, że odwołuje się ona w przeważającej części do języka potocznego. Taki stan umożliwia badaczom tworzenie języka przedmiotowego fizjoterapii skolioz, która z kolei umożliwia tworzenie fikcyjnych a nie realnych znaczeń odkrywanych przez naukę, analogicznie jak w literaturze pięknej. Literatura piękna odwołuje się do fikcyjnych znaczeń, które umożliwiają czytelnikowi ‘wejście’ w rzeczywistość wykreowaną przez literata. Fizjoterapia również odwołuje się do fikcyjnych znaczeń kiedy nie są zweryfikowane lub sfalsyfikowane rzetelnymi badaniami.
By nie dopuścić do budowania fikcyjnej wizji fizjoterapii skolioz wraz z zaproszeniem fizjoterapeutów oraz rodziców dzieci ze skoliozami do uczestnictwa w fizjoterapeutycznej fikcji, należy ściśle (a nie brzegowo, czyli w oparciu jedynie na rekomendacjach ekspertów) respektować zasady wypracowane przez metodologów nauki.
- Nieweryfikowalność hipotez: Skoro warunki brzegowe eksperymentu (szczególnie w grupie kontrolnej) są płynne i niezdefiniowane, to hipoteza główna staje się niefalsyfikowalna. A teoria, której nie da się jednoznacznie obalić w kontrolowanych warunkach, nie ma żadnej wartości predykcyjnej. Badacz swoją teorię lub metodę poddaje testom falsyfikacji, natomiast doktryner nie ma wątpliwości, iż jego doktryna jest bezdyskusyjnie prawdziwa.
To, co środowisko ortopedyczno-fizjoterapeutyczne nazywa „badaniem skuteczności metod rekomendowanych przez SOSORT”, w metodologii zakwalifikowalibyśmy najwyżej jako studium opisu przypadków z elementami statystyki opisowej, a nie badanie eksperymentalne o charakterze przyczynowo-skutkowym. Nazwanie tego podstawą do rekomendacji to z metodologicznego punktu widzenia całkowite odwrócenie paradygmatu naukowego.
