3: MRCST JAKO TERAPIA LECZENIA SKOLIOZ OPARTA NA PODSTAWACH NAUKOWYCH

MRCST to innowacyjny system terapeutyczny. Poprzez oddziaływanie na zaburzenia chodu wpływa pośrednio na postawę oraz skoliozę progresywną, doprowadza do zmniejszenia objawów bocznego skrzywienia kręgosłupa w wielu przypadkach. Założenia teoretyczne, stanowiące fundament tego systemu, oparte są na dowodach naukowych (Evidence Based Medicine – EBM).

MRCST bazuje na ćwiczeniach wykonywanych w pozycji stojącej odzwierciedlających „zatrzymane” fazy chodu. Bazuje ona na dowodach naukowych, które wskazują na związek skoliozy z patologią chodu. Badania (Syczewska 2006, Stępień 2007 ,Negrini 2011) wykazały, że do czynników przyczyniających się do progresji skrzywienia można zaliczchód, działanie mięśni w warunkach obciążenia oraz oddziaływanie siły ciężkości na kręgosłup. Czynniki progresujące  decydują o historii naturalnej skoliozy idiopatycznej (jak duża ona będzie), gdyż nieznana przyczyna ją wywołująca nie ma potem tak dużego znaczenia. 

a) Dysfunkcje chodu jako czynniki progresji skoliozy

Chód osób z bocznym skrzywieniem kręgosłupa znacznie różni się od od chodu osób z prostym kręgosłupem. Badania komputerowej analizy chodu wykazały, iż w trakcie chodu;

występuje zwiększona aktywność dynamiczna mięśni mobilizatorów oraz stabilizatorów. Przyczyna tego zjawiska nie jest znana, lecz to właśnie asymetryczna praca mięśni kształtuje ustawienie kręgosłupa i ma na niego wpływ. W wyniku coraz większego skrzywienia kręgosłupa, mięśnie pracują w asymetrycznych warunkach anatomiczno – funkcjonalnych. Powstaje więc zjawisko „błędnego koła” znanego w innych obszarach medycyny (takich jak pojawiania się bólu kręgosłupa w związku z dysfunkcjami stawowymi kręgosłupa – powstania odczynu tkankowego – spazmu mięśniowego, który powoduje powstanie większych dysfunkcji stawowych i coraz większego bólu). W skoliozie coraz większe nachylenie kręgów powoduje coraz większe asymetryczne napięcie mięśniowe co przyczynia się do progresji skoliozy. Aby przeciwdziałać temu zjawisku należy zmniejszać tę asymetrię (w trakcie Kursu „leczenie skolioz” będziemy się uczyć palpacyjnie wyczuwać to napięcie mięśniowe) oraz zmieniać nieprawidłowe ustawienie segmentów (kręgów) kręgosłupa (to także będzie przedmiotem naszych ćwiczeń w trakcie Kursu).

– w niektórych fazach chodu dochodzi do większych niekontrolowanych zmian w funkcji obu systemów stabilizujących. Manifestuje się to jeszcze większymi wychyleniami kręgów w stosunku do tych, które pojawiają się w podporze dwunożnym (kąt skrzywienia w tych fazach chodu jest jeszcze większy niż w trakcie wykonywania zdjęcia rtg). Rozumiemy teraz, że dzięki testom wykonanym w tych fazach możemy z dużym prawdopodobieństwem ocenić, czy dziecku grozi progresja skoliozy lub czy dziecko jest zagrożone pojawieniem się skoliozy (identyfikujemy „objawy zagrożenia skoliozą”). W trakcie Kursu „leczenie skoliozy” będziemy także starali się określić uwarunkowania, które mają wpływ na destabilizację równowagi pomiędzy systemami stabilizującymi.

dysfunkcje chodu są jedną z przyczyn postania skoliozy, gdyż skrzywienie kręgosłupa powstaje nie niezależnie od dysfunkcji (czym jest dysfunkcja? – tego dowiesz się na Kursie „leczenie skolioz”) stóp, kończyn dolnych, miednicy, segmentów kręgosłupa w trakcie chodu. Dlatego każda nieprawidłowość funkcjonalna lub strukturalna tych części ciała może mieć ścisły związek z progresją skrzywienia kręgosłupa.

kręgosłup podczas chodu nie zachowuje się jak sztywny element. W poszczególnych segmentach zachodzą ruchy o małej amplitudzie – około 1,5 stopnia – dochodzi do funkcjonalnych skrzywień kręgosłupa. Jest to niewiele i zasadniczo niemożliwym jest ocena tego zjawiska „na oko”. Jednakże w sytuacji skoliozy możemy bez problemu zauważyć „nadwyżki ruchu” (hypermobilność) niektórych elementów aparatu ruchu. (na Kursie „leczenie skolioz” nauczysz się je wyróżniać i m.in. dzięki temu nauczysz się prawidłowo wykonywać ćwiczenia w domu),

z badań komputerowej analizy chodu wynika, iż nie wszystkie segmenty kręgosłupa mają taka samą ruchomość w trakcie chody. Niektóre segmenty zachowują się w miarę stabilnie w trakcie wszystkich faz chodu. Te same badania przeprowadzone na osobach, u których potwierdzono wystąpienie skoliozy, wykazały, iż występują znaczne różnice w ruchomości segmentów osób ze skolioza w stosunku do prawidłowego wzorca ruchu osób z prostym kręgosłupem, jak i w stosunku do kontralateralnych (przeciwnych) stron u osoby ze skoliozą. Biorąc pod uwagę złożoność tego zjawiska poprawa już tych dysfunkcji powoduje usuniecie jednej z przyczyn doprowadzających do wystąpienia asymetrycznych momentów sił skutkujących skoliozą.

wykazano także, że oscylacja środka ciężkości (COG) podczas chodu w płaszczyźnie czołowej i strzałkowej wynosi około 5 stopni i cechuje się sinusoidalną symetrycznością. (na Kursie „leczenie skolioz” nauczysz się tego jakie mamy płaszczyzny oraz osie obrotu względem których opisujemy ruch). COG u osób ze skoliozą wykazuje znaczna niestabilność w trakcie stania i w trakcie chodu – czym większe zaburzenia w tym zakresie tym większe ryzyko znacznej progresji skoliozy. To kolejny przydatny parametr do oceny skoliozy oraz ryzyka jej progresji o którym dowiesz się w trakcie Kursu „leczenie skoliozy”.

badania dotyczące położenia środka ciężkości najczęściej wykonane były u dzieci ze skoliozą w statycznej pozycji stojącej, podczas której obciążane były równomiernie obie kończyny dolne ustawione w stosunku do siebie równolegle. Dr Kubiś w pracy „Kompensacja skolioz na podstawie analizy zmian rzutu punktu ciężkości ciała w płaszczyźnie czołowej”  udowodnił istotne, nawet kilku centymetrowe przemieszczenie się rzutu środka ciężkości w płaszczyźnie czołowej i strzałkowej,

jednym z objawów wskazujących na skoliozę jest boczne uwypuklenie biodra (na Kursie „leczenie skolioz” nauczysz się wyróżniać  wiele objawów skoliozy oraz poznasz jak bardzo ważna jest ocena tych strukturalnych zaburzeń do oceny skoliozy). W takiej sytuacji zwiększa się obciążenie jednej nogi, albo po stronie wklęsłości lub wypukłości piersiowej w niektórych fazach chodu nawet kilkukrotnie! (nauczymy się jak przeciwdziałać temu groźnemu zjawisku na Kursie „leczenie skolioz”) Jeżeli temu zaburzeniu będziemy się tylko przyglądać układ biomechaniczny dziecka ze skoliozą broniąc się przed tym przeciążeniem doprowadzi do zgięcia bocznego kręgosłupa (Perry 2010 ).

– jeżeli występuje asymetryczne położenie środka ciężkości w pozycji statycznej w płaszczyźnie czołowej i strzałkowej to podczas chodu jego niesymetryczne przemieszczenie będzie jeszcze większe. To wskazuje na to, iż w terapii skolioz powinno się wykorzystywać nie tylko wzorzec posturalny względem którego „opracowuje się” terapię skolioz (występuje on we wszystkich terapiach leczenia skolioz oprócz jednej mi znanej) ale przede wszystkim wzorzec ruchowy chodu. Wzorzec ten stanowi podstawę MRCST.

udowodniono także, że podczas chodu np. nadmierne boczne przesunięcie miednicy w płaszczyźnie czołowej ma wpływ na odruchowe znaczne przesunięcie boczne przejścia odcinka piersiowo – lędźwiowego w przeciwnym kierunku. (ta niestabilnością będziemy się także zajmować w trakcie Kursu „leczenie skolioz”)

– innym niebezpiecznym zjawiskiem występującym w trakcie chodu u osoby ze skoliozą jest nadmierne przesunięcie środka ciężkości zachodzące wraz z rotacją miednicy w płaszczyźnie poprzecznej. (wpierw należy je zdiagnozować a następnie określić przyczyny). Również w tym przypadku zaobserwujemy przemieszczenie się środka ciężkości oraz kompensacyjny ruch odcinka lędźwiowego kręgosłupa. (zjawisko to potwierdzili Levangie i Norkin 2001). Nieprawidłowe przemieszczanie się środka ciężkości będziemy mogli obserwować u pacjenta ze skolioza w trakcie Kursu „leczenie skoliozy”. Nauczymy się także jakie zależności występują pomiędzy tylna/przednią rotacja miednicy a położeniem kości krzyżowej oraz rotacją kręgosłupa lędźwiowego oraz kończyny dolnej. Musisz wiedzieć, że objaw stania na jednej kończynie dolnej dziecka zdecydowanie dłużej niż na kończynie przeciwnej może przyczynić się do skrócenia mięśni rotatorów zewnętrznych lub skrócenie mięśni rotujących wewnętrznie staw biodrowych, co będzie stanowiło kolejną przyczynę progresji skoliozy lub zapowiedź skoliozy. Należy przyglądać się z tego powodu swojemu dziecku i odpowiednio interpretować czy jego aktywność ruchowa/statyczna nie ujawnia „objawów niepokojących, zapowiadających skoliozę”.

– funkcjonalny przykurcz rotatorów zewnętrznych i wewnętrznych powoduje zatem rotacje miednicy nie tylko w pozycji stojącej, ale także wpływa na poszczególne fazy chodu (skrócenie kroku, asymetryczny ruch miednicy co powoduje kompensacyjną asymetrię funkcji segmentów kręgosłupa. W tej sytuacji stabilność kręgosłupa zostaje zaburzona jeszcze przed widocznymi objawami strukturalnymi widocznymi na zdjęciu rtg lub w testach klinicznych przeprowadzanych w gabinetach lekarskich.

b) Działanie mięśni w warunkach obciążenia jako czynnik progresji skoliozy

…………………

Tekst dostępny dla uczestników Kursu „leczenie skoliozy”. Zapisz się na kurs

c) Oddziaływanie siły ciężkości na kręgosłup jako czynniki progresji skoliozy

………………..

Tekst dostępny dla uczestników Kursu „leczenie skoliozy. Zapisz się na kurs

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.